Hindu festivals for Brahma
วันสำคัญของพระพรหมในประเทศอินเดีย
วันที่เชื่อว่าเป็น “จุดเริ่มต้นของการสร้างโลก”
ตามคัมภีร์ปุราณะ พระพรหมทรงเริ่มสร้างจักรวาลในวันแรกของเดือนไจตระ (Chaitra ไชตราคือชื่อเดือนแรกในปฏิทินจันทรคติฮินดูและปฏิทินเนปาล ซึ่งตรงกับช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน เป็นเดือนแห่งการเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ) ซึ่งถือเป็น วันขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติของฮินดู
วันขึ้นปีใหม่ฮินดู (Chaitra Shukla Pratipada)วันเริ่มต้นเดือน Chaitra ฝั่งข้างขึ้น (Shukla Paksha) ถือเป็นวันสำคัญที่สุดสำหรับการบูชาพระพรหม เพราะตามความเชื่อของชาวฮินดู พระพรหมทรงเริ่มต้นสร้างโลกและจักรวาลในวันนี้
จากการตรวจสอบข้อมูลเชิงลึกจากเว็บไซต์ทางศาสนาและปฏิทินปัญจาง (Panchang) ของประเทศอินเดีย “วันเกิดพระพรหม” ในเชิงการถือกำเนิดเพื่อสร้างโลกนั้น มีความละเอียดซับซ้อนกว่าที่เข้าใจกันทั่วไป โดยมีการแบ่งวันสำคัญที่เกี่ยวข้องไว้ดังนี้ครับ:
- วันเริ่มสร้างโลก (Brahma’s Creation Day)
ตามคัมภีร์ปุราณะและปฏิทินเวทของอินเดีย เชื่อว่าพระพรหมทรงเริ่มสร้างจักรวาลและเวลาในวัน Chaitra Shukla Pratipada (วันขึ้น 1 ค่ำ เดือนไจตระ) ซึ่งถือเป็นวันปีใหม่ทางจันทรคติของฮินดู
ความสำคัญ: เป็นวันที่ชาวฮินดูเชื่อว่าเป็นจุดเริ่มต้นของ “กัลป์” ปัจจุบัน
วันสำคัญในปี 2569 (2026): ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 19 มีนาคม 2569
การเฉลิมฉลอง: ในอินเดียจะรู้จักกันในชื่อเทศกาล Gudi Padwa (รัฐมหาราษฏระ) หรือ Ugadi (อินเดียใต้) ซึ่งมีการไหว้พระพรหมในฐานะผู้สร้าง
ชื่อเรียกตามภูมิภาค: Gudi Padwa (กุฎี ปัดวา): ในรัฐมหาราษฏระ จะมีการตั้ง “กุฎี” (ธงประดับ) เพื่อระลึกถึงการสร้างโลกของพระพรหม Ugadi (อูกาดี้): ในรัฐอานธรประเทศและกรรณาฏกะ
พิธีกรรม: ชาวฮินดูมักจะสวดมนต์และบูชาพระพรหมในฐานะพระผู้สร้างในเช้าวันดังกล่าวเพื่อความเป็นสิริมงคลตลอดปีใหม่ - วันมหาพรหม (Brahma Savarni Manvadi)ในปฏิทินฮินดู (Panchang)จะมีวันที่เรียกว่า “Manvadi” ซึ่งเชื่อมโยงกับยุคสมัยของพระพรหมแต่ละองค์
วันสำคัญในปี 2569: วัน Brahma Savarni Manvadi ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 25 มกราคม 2569 (ตามปฏิทินอินเดียเหนือคือเดือน Magha Shukla Saptami) - เทศกาลประจำปีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในอินเดีย
แม้พระพรหมจะไม่มีวัดมากนักในอินเดีย แต่วัดที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ วัดพระพรหม ณ เมืองพุชการ์ (Pushkar) รัฐราชสถาน
วันจัดงาน: ช่วงวันเพ็ญเดือนการติก (Kartik Purnima) จะมีการจัดงานเทศกาล Pushkar Mela เพื่อบูชาพระพรหมโดยเฉพาะ
สำหรับปี 2569 (2026): วัน Kartik Purnima จะตรงกับวันที่ 24 พฤศจิกายน 2569 - วันประจำสัปดาห์
ตามคติพราหมณ์-ฮินดูในคัมภีร์ Vidyeshwara Samhita ได้ระบุให้ “วันพฤหัสบดี” เป็นวันประจำองค์พระพรหม
ตามคติอินเดียแท้ๆ วันที่ใกล้เคียงกับ “วันกำเนิดการสร้าง” ของพระองค์มากที่สุดในปี 2569 คือวันที่ 19 มีนาคม (วันปีใหม่ฮินดู) และวันที่ 25 มกราคม (วันมหาพรหม)
นิกายที่เก่าแก่ที่สุดที่บูชาพระพรหมเป็นพระเจ้าสูงสุด จากข้อมูลประวัติศาสตร์และคัมภีร์ในอินเดีย นิกายที่มีรากฐานทางประวัติศาสตร์ที่สุดคือ “นิกายพรหม” (Brahma Cult) หรือชื่อในภาษาจารึกโบราณคือ “นิกายราตระ” (Ratra Sect)
นิกายราตระ (Ratra Sect): เป็นชื่อโบราณที่สุดที่ปรากฏในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ เชื่อว่าเป็นนิกายที่นับถือพระพรหมในฐานะ “พระปชาบดี” (ผู้สร้างสรรพสิ่ง) มาตั้งแต่สมัยก่อนยุคพระเวท (Pre-Vedic)และแพร่หลายมากในอินเดียตะวันออก
พรหมสัมปรายะ (Brahma Sampradaya): แม้ปัจจุบันชื่อนี้จะถูกใช้เรียกสายการสอนในนิกายไวษณพ (ที่เน้นพระวิษณุ) แต่ความหมายดั้งเดิมคือ “การสืบทอดสายธรรมจากพระพรหม” การใช้ชื่อนี้จะช่วยสร้างความชอบธรรมว่าเป็นการรับคำสอนโดยตรงจากผู้สร้างจักรวาล
อาทิพรหมนิกาย (Adi-Brahma Sect): คำว่า “อาทิ” (Adi) แปลว่า “แรกเริ่ม” สื่อถึงสถานะของพระพรหมที่เป็นเทพองค์แรกในตรีมูรติ และสอดคล้องกับคัมภีร์ อาทิปุราณะ (หรือพรหมปุราณะ) ซึ่งถือเป็นปุราณะฉบับแรกสุด
หลักการและสัญลักษณ์(ตามประวัติศาสตร์)
นิกายพระพรหม(ยุคทองของพระพรหม) (ช่วง 500 ปีก่อนคริสตกาล – ค.ศ. 500) ยึดองค์ประกอบเหล่านี้:
คัมภีร์หลัก: ยึดถือ พรหมปุราณะ (Brahma Purana) และ พระเวท เนื่องจากพระพรหมถูกเชื่อว่าเป็นผู้ให้กำเนิดพระเวททั้ง 4
พิธีกรรม: เน้น การยัญ (Yajna) หรือการบูชาด้วยไฟ ซึ่งเป็นพิธีกรรมดั้งเดิมที่พระพรหมทรงเป็นผู้นำและเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด
สัญลักษณ์ (Iconography): การใช้รูปดอกบัว, ลูกประคำ (Rosary), และหม้อน้ำ (Alms bowl/Kamandalu) ซึ่งสื่อถึงการสร้างสรรค์และความรู้
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้เป็นต้นแบบ วัดพระพรหมที่เมืองปุชการ์ (Pushkar) ซึ่งเป็นศูนย์กลางที่ใหญ่ที่สุดที่หลงเหลืออยู่ในอินเดีย โดยการเน้นการชำระล้างจิตใจด้วยน้ำและการบำเพ็ญตบะแบบนักพรต (Sadhus)
บทความนี้เป็นข้อมูลจากประเทศอินเดียเผยแพร่โดย “พ่อครูพราหมณ์พิธีมหิธรมลราชสุภาวดี” (ห้ามcopyหรือนำบทความไปทำเป็นหนังสือจำหน่ายก่อนได้รับอนุญาตุ)